Αποκριάτικα Κυπριακά έθιμα

Η καλή φίλη του συλλόγου μας κυρία Ελένη Χατζηγεωργίου είναι πρόεδρος του συλλόγου Κυπρίων Ξάνθης. Αγωνίζεται με όλη της την ψυχή για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην ιδιαίτερη πατρίδα της την Κύπρο.  Μαζί με τις καλύτερες ευχές της για καλή αποκριά και καλή σαρακοστή, μας έστειλε ενδιαφέρουσες εικόνες – μνήμες για ένα έθιμο στην Κύπρο και την ευχαριστούμε πολύ.


Ένα πολύ αγαπημένο έθιμο- παιχνίδι  που είχε πολύ μεγάλη πλάκα για μας τα παιδιά, αλλά και για τους μεγάλους, το οποίο παιζόταν με αυγό βραστό.  Το έθιμο του παιχνιδιού με το αυγό λέγεται «Δακκανούρα», από το ρήμα δακκάνω (δαγκώνω), ή σε μερικές περιοχές αυκοτήρα (αυκό στα κυπριακά είναι το αυγό), αντίστοιχο έθιμο που γίνεται με αυγό ή με χαλβά, υπάρχει και τη Θράκη και τα νησιά «Η Χάψα» ή «Χάσκα», όπως διαπιστώσαμε από τις έρευνες που κάναμε σαν σύλλογος σε σχετικό πρόγραμμα που υλοποιήσαμε. Πως παίζεται αυτό το παιχνίδι;


Ας δούμε μια ωραιότατη καταγραφή για την Κύπρο, που μας δίνει ο Νέαρχος Κληρίδης στα Κυπριακά χρονικά του 1926 όπου μας λέει: «Τὴν Κυριακή της Τυρινῆς ἦταν ἀπαραίτητο πρὶν ἀπὸ τὰ ἐπιδόρπια νὰ σερβίρουν βραστὰ αὐγά. Κάθε συνδαιτημόνας ἔπερνε τὸ αὐγό του καὶ τὸ τσούγκριζε μὲ ἕνα ἢ περισσότερους ἀπὸ τοὺς ἄλλους συνδαιτημόνες ὅποτε λέγαν καὶ τὸ ρητὸν : «Τ’ ἀβκὸν ἔσιη ἑφτὰ πινιές» δίνοντας τὴν ἐπεξήγηση: «Τ’ ἀβκὸν εἶδες τό; πκιέ! ἐτσάκισες τό; Πκιέ! ἐκαθάρισες τό;  Πκιέ! ἔκοψες τό; Πκιέ!  ἔφας τὸ μισὸν ἄσπρον; Πκιέ! ἔφας τὸ ἄλλον μισόν; Πκιέ! ἔφας τὸν κρόκον; πάλε πκιέ». Μετὰ τρυποῦσαν ἕνα αὐγὸ βρασμένο καὶ περνοῦσαν λινὴν κλωστὴν ποὺ στὸ κάτω μέρος τὴν δέναν κόμπο γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ κρατηθεῖ τὸ αὐγὸ αἰωρούμενο καὶ στὴν συνέχεια τὸ ἄλλον ἄκρον τὸ στερεῶναν στὴν ὀροφὴ ὥστε τὸ αὐγὸ νὰ αἰωρεῖται στὴ μέση του τραπεζιοῦ καὶ στὸ ὕψος τῶν κεφαλιῶν τῶν συνδαιτημόνων. Ἕνας ἀπὸ τοὺς παρευρισκόμενους ἔδινε μία ὤθηση στὸ αὐγὸ γιὰ ν’ ἀρχίση νὰ κινεῖται κυκλικὰ μπροστὰ στὶς κεφαλὲς τῶν συνδαιτημόνων, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν μὲ τὸ στόμα τους νὰ ἁρπάξουν τὸ αὐγό. Αὐτὸ διαρκεῖ ἀρκετὴ ὥρα μέχρι νὰ καταφέρει κάποιος ν’ ἁρπάξει τὸ αὐγό. Στὴ συνέχεια βάζαν φωτιὰ στὴν κλωστὴ στὸ κάτω ἄκρον καὶ ἂν αὐτὴ καιγόταν μέχρι τὴν ὀροφὴν ἦταν ἔνδειξη ὅτι θὰ εἶναι καλοχρονιά